Conflicten tussen mens en beer

Doordat de mens zich steeds meer land toeeigent, merken veel berenpopulaties dat ze heel dicht bij de mens en menselijke voedselbronnen zijn komen te leven. De conflicten die daaruit voortkomen vormen een belangrijk internationaal probleem dat invloed heeft op alle soorten beren.

Aangetrokken door het vooruitzicht van een gemakkelijk verkregen maaltijd, wennen in het wild levende beren er snel aan om zich te voeden met de gewassen, het fruit, de dieren en het vuilnis dat plotseling dichtbij verschijnt. Als deze bronnen van voedsel niet goed ‘beerbestendig’ worden gemaakt, zijn ontmoetingen of “botsingen“ met de mens haast onvermijdelijk.

Hoe het conflict ontstaat

Als een groot, sterk wild dier wordt aangetrokken door voedselbronnen van de mens, resulteert dat vaak in de vernieling van eigendommen – in het bijzonder van bijenkorven, vee en vuilnisbakken. Hierdoor, in combinatie met incidentele aanvallen op mensen, ontstaat een vijandige houding tegenover beren.

Met de beren die als ‘lastig’ worden gekenschetst wordt gewoonlijk op een van de volgende twee manieren afgerekend: ofwel ze worden op inhumane wijze verwond of gedood of ze worden levenslang in gevangenschap gehouden.

Een ander gevaar wordt veroorzaakt door de valse aanname dat als het aantal probleemberen toeneemt, er ook te veel beren in het woud zijn. Dit is een aanleiding om de jachtquota te verhogen, wat op zijn beurt leidt tot verweesde berenwelpen, die achtergelaten worden om van honger om te komen.

Vrouwtjesberen die gewend zijn geraakt aan menselijke voedselbronnen, hebben gewoonlijk grotere nesten. De jonge beren volgen het voorbeeld dat hun moeder geeft en het probleem wordt gecontinueerd.

Een holistische oplossing

In 2006 deed WSPA onderzoek, waarbij praktische manieren werden ontwikkeld en getest om het aantal conflicten tussen mens en beer te verminderen, alsmede het aantal beren dat op inhumane wijze werd gedood of gevangen genomen.

Op het moment financiert WSPA een aantal innovatieve projecten: 

• waarbij overal bruikbare, praktische maatregelen worden ontwikkeld om te voorkomen dat beren voedsel eten dat van mensen afkomstig is, zoals beter afvalbeheer;
• die methoden ontwikkelen om lokale gemeenschappen te leren hoe ze conflicten kunnen vermijden;
• die samenwerken met de lokale media om het bewustzijn van het publiek en de autoriteiten te vergroten;
• waarbij wordt samengewerkt met lokale ondernemingen die zich daartoe lenen;
• waarbij lokale ambtenaren worden getraind om op humane wijze om te gaan met probleemberen, bijvoorbeeld door ze te relocaliseren;
• die begrijpelijke richtlijnen produceren voor autoriteiten en lokale actiegroepen, bijvoorbeeld over het bouwen van beerbestendige schuttingen.

Deze projecten resulteren in oplossingen die hun waarde in de praktijk al hebben bewezen en die overal waar mensen en beren met elkaar in conflict komen, aan de lokale autoriteiten kunnen worden overgedragen.